Samen met Rob Prass heb ik de afgelopen jaren veel workshops gedaan met erfgoedinstellingen. Nergens heb ik meer passie en betrokkenheid ervaren als in die sector. Toch kunnen veel musea, archieven en onderwijsinstellingen wel wat meer aandacht gebruiken.

Daarom waren we op de Digitaal Erfgoed Conferentie uitgenodigd om een aantal learnings met de sector te delen.

DE conferentie 2010 – Slotkeynote Jim Stoltze & Rob Prass from Digitaal Erfgoedconferentie on Vimeo.

Gistermiddag stond ik op het dak van Café Engels; negen verdiepingen hoog, terras in de zon, uitkijkend over de bouwput van Rotterdam Centraal. Ik keek door het schermpje van mijn telefoon en daar zag ik heden, verleden en toekomst.

Eindelijk een toepassing van Augmented Reality waar ik echt warm van werd. Afgelopen jaar is er veel gesproken over “AR” en gedroomd over de mogelijkheden van deze toepassing, maar het Nederlands Architectuur Instituut (NAI) schittert wat mij betreft op eenzame hoogte als het gaat om hun Urban Augmented Reality-project. Circa 350 objecten zijn in 3D op je telefoon te bekijken in een tijdlijn van verleden, heden en (alternatieve) toekomsten.

Bekijk het filmpje om te zien hoe dat er uit kan zien:

Het NAi heeft bijna alles goed gedaan:

Kernfunctie
Ze zijn heel dichtbij hun merkwaarden en kernfunctie gebleven: ze worden letterlijk de Google van de architectuur in Nederland.

Netwerk
Ze hebben samengewerkt met andere partijen. Niet in hun eentje verdwaald in een project, maar de expertise ingeroepen van een netwerk van bedrijven. In10 voor het concept, Layar voor de software, DPI voor de animaties en architectenbureaus voor de 3D modellen.

Buiten de muren
De muren zijn letterlijk en figuurlijk omver geworpen. Eerder schreef ik al dat musea en erfgoedinstellingen naar buiten moeten, wel het NAi laat zien wat je hiermee aan relevantie kan winnen!

 

 Augmented Reality als TijdMachine [5:07m]: Play Now | Play in Popup | Download

‘We hebben een tekort aan ideeën’, ‘We missen aansluiting bij de jonge doelgroep’, ‘Hadden we maar geld om…’ Slechts een handvol voorbeelden van uitspraken die ik letterlijk uit de mond van museummedewerkers heb opgetekend toen ik hen vroeg naar hun plannen voor vernieuwing dit jaar. De wil om te vernieuwen is overduidelijk aanwezig. Zelden heb ik mensen met zoveel passie horen praten over hun werk. Musea zitten op goud, maar zien het zelf niet altijd.

De richting waarop de vernieuwing wordt ingezet, is mijns inziens niet altijd de goede kant op. Musea zijn gewend om te denken van binnen uit. Binnen de grenzen van hun eigen muren. Toch zien we dat anno 2010 de mensen mondiger, creatiever en productiever zijn dan ooit. Door technologie verbonden starten zij nieuwe samenwerking en dragen zij collectief bij aan het culturele erfgoed. Soms is dit op verzoek van het museum. Het Brooklyn Museum exposeerde in de zomer van 2008 een ‘crowd curated exhibition’, een tentoonstelling volledig samengesteld en gecreëerd door bezoekers in plaats van curatoren.

In andere gevallen belanden ‘de werken’ onbedoeld in het museum. Zo riep de popgroep C-Mon & Kypski hun fans op om mee te werken aan hun videoclip. Iedereen kon een frame (miniseconde) van de videoclip uitkiezen en die zelf uitbeelden voor zijn of haar webcam. De beelden van zo’n pose werden door duizenden bezoekers over de hele wereld ingestuurd waardoor de regisseur elk uur desgewenst een nieuwe videoclip kon uitbrengen. Opvallend was dat er nauwelijks werd geknoeid: ruim 94 procent van de deelnemers poseerde op creatieve wijze, precies zoals videokunstenaar Roel Wouters met het storyboard van de videoclip voor ogen had.

Je merkt dat de belangstelling voor podcasting weer flink aan het toenemen is. Ik word wekelijks gebeld om bij bedrijven hierover te komen praten en lees ook steeds meer berichten over toepassing voor cultuur en educatie.

Een bijzonder vermelding verdient mijns inziens het project Nachtgeluiden van De Amsterdamse Museumnacht. Op de website valt het volgende te lezen:

Wil je geen nachtgeluid meer missen? Om automatisch de nieuwste nachtgeluiden te ontvangen kan je je abonneren op de nachtgeluiden-podcast. Je krijgt dan vanzelf nieuw gemaakte nachtgeluiden binnen in je iTunes of een ander programma. Je kunt zelf kiezen of je alle nieuwe nachtgeluiden wilt ontvangen of alleen die over een bepaald museum of van een bepaalde categorie.

Nachtgeluiden zijn online audioguides voor de Amsterdamse musea. Het zijn korte mp3-bestanden met commentaar, meningen en discussies over kunstwerken of objecten in de musea. Ze worden ingesproken door allerlei verschillende mensen. Van studenten tot kunstenaars; van bekende Amsterdammers tot ‘gewone’ museumbezoekers.

User generated artwork
Het concept is bijzonder goed uitgewerkt, aangezien men ook gedacht heeft aan “user contributions”. Er is een speciale upload-pagina waar precies wordt uitgelegd hoe je zelf nachtgeluiden kan opnemen en insturen.