Je hoeft niemand meer uit te leggen wat er op de derde dinsdag in september wordt uitgesproken. Juist, de troonrede. Maar weet je ook welke rede er een week eerder wordt uitgesproken? Dat is de trendrede.

Sinds 2010 heeft een aantal trendwatchers de handen ineen geslagen en probeert zo ” … de actualiteit in drie grote overkoepelende thema’s te kaderen en te clusteren (…) en daarmee Nederland een uitgelicht pad richting toekomst te tonen”.

De #trendrede2012 wordt dus binnenkort live -bij Seat2Meet Utrecht- bekend gemaakt. Zorg dat je erbij bent! In de tussentijd wijs ik je graag op het feit dat de samenstellers van 2011 ook de aandachtseconomie benoemden bij hun drie belangrijkste trends. Een aantal zinsnedes:

• De komende jaren maken we de omslag van controle over het proces naar aandacht voor het proces.
• Aandacht biedt zowel houvast als vrijheid, het kan even goed traditie ondersteunen als vernieuwing creëren, anker én zeil zijn.
• Aandacht leidt tot waardecreatie: de eigen kleine wereld blijkt rendabeler dan lange tijd gedacht.
• Aandacht voor de omgeving leidt tot nieuwe waarde. Eieren die uit de eigen wijk komen, maken nieuwsgierig naar de kip die ze heeft gelegd
• Grote aandacht geven aan kleine dingen levert de verwondering en begeisterung op waar we naar op zoek zijn.
• Aandacht gaat tot de belangrijke valuta behoren. De schaarste eraan leidt tot keuzemomenten.
• Filteren wordt de nieuwe standaard, verrassing een optie.
• We gaan steeds beter filteren en selecteren om onze aandacht te richten. Aandacht zorgt voor houvast en wat we aandacht geven groeit.

Eindelijk! Dat kriebelende gevoel in mijn buik is weg: mijn nieuwe boek Uitverkocht! ligt sinds woensdag in de winkels en is natuurlijk te koop bij Bol.com.

Het is een boek voor ondernemers en voor mensen die geïnteresseerd zijn in creatieve vormen van marketing. Op Twitter duiken inmiddels wat mensen op die het boek aan het lezen zijn: @EHPO, @ambiesch, @lexdegrijs, @misslipgloss, @roeldekker, @manonschmitz, @pbasvp, @aartjan en @brehe.

Leuke reacties krijg ik ook op het design van de cover. (Alle credits overigens voor Sjoerd en René van Silo Design en Jan-Jaap Heine voor de fotografie). Het boek was voordat het officieel te koop was overigens al flink gestegen in de lijst van Managementboek. Ik ben er heel trots op dat mensen het boek schijnbaar al wilden hebben, voordat het überhaupt te koop was.

Komende tijd ben ik veel op pad om lezingen en workshops te geven over de aandachtseconomie en de “return on attention“. Ik zal je vanaf deze plek ook op de hoogte houden!

Sinds enige tijd schrijf ik veel over aandacht. Zowel in mijn nieuwe boek (titel: Uitverkocht!) als in interviews over het gebruik van social media. Mijn stelling is dat wij in het Westen aan niets een gebrek hebben. Het enige wat we willen is een beetje aandacht, en daar is er veel te weinig van. Zo ontstaan vanzelf een ‘aandachtseconomie’ (vraag en aanbod) en symptonen dat het niet goed gaat ‘attentiorexia’.

Gisteren was ik blij verrast dat VanDale mijn woord attentiorexia heeft opgenomen als woord van de dag! Ze verwijzen naar het interview in De Pers en melden dat -als het woord vaker op gaat duiken- ze het ook in het woordenboek gaan opnemen. Hoe cool zou dat zijn?

Ook de NRCV heeft er op televisie een item over gemaakt. Zie hieronder een stuk uit het programma “Altijd Wat” waarin het gaat wat de impact is van al die bergen informatie en het continu verbonden zijn:

Tot slot moet ik zeggen dat ik ook erg onder de indruk ben van het feit dat mijn boek over de aandachtseconomie nu al een snelle stijger is bij ManagementBoek.nl terwijl het nog niet verschenen is. Binnen een week van 13.000 naar 118. Met andere woorden; wees er snel bij, want hij is zo uitverkocht!

Afgelopen maandag gaf ik een lezing op een bijeenkomst voor HR-professionals. Onder de noemer het groot HR-dictee wisselden sprekers en aanwezigen ideeën uit over de verschillende generaties die op dit moment de werkvloer delen. Voor mij sprak Dr. Lidewey Van der Sluis (Nyenrode Business Universiteit). Zij is hoogleraar strategisch talentmanagement en Lidewey eindigde haar presentatie met een pleidooi voor rendament op talent in plaats van te focusen op “return on investment” (ROI).

Mijn lezing bestond uit twee delen. Ten eerste beschreef ik hoe verschillende generaties naar (human) resources hebben gekeken en hoe we in de huidige tijd eigenlijk zouden moeten spreker over ‘we sources‘. Het tweede deel ging over de aandachtseconomie. Laat ik vooral verwijzen naar het interview dat recent op Frankwatching stond. Daarin leg ik al uit dat ROI niet genoeg is, dat we vooral naar Return on Attention moeten kijken.

Sinds mijn onderzoek naar de relatie tussen welzijn en internetgebruik, word ik regelmatig geïnterviewd over infobesistas. NRC noemde het zelfs één van de woorden die 2010 kenmerkten.

Wat ik eronder versta is de constatering dat internetten -net als eten- heel fijn kan zijn, maar dat de mens net zo gemakkelijk door kan slaan in de hoeveelheid eten als de hoeveelheid digitale informatie die hij/zij consumeert. Anders gezegd:

Obesitas is vetzucht.
Infobesitas is een zucht naar verbondendheid en honger naar informatie.

Een misverstand is dat dit een ‘ziekte’ zou zijn die op de jeugd van toepassing is. Mijn stelling is juist dat zij er geen last van hebben en dat alleen wij (de dertigplussers) erover klagen.

Het toverwoord hier is projectie. De dertigplussers projecteren hun problemen met digitale communicatie op de jongere generaties. Dat komt omdat die dertigers in fysieke objecten denken. Toen zij op de arbeidsmarkt kwamen was post nog fysiek. Dat wil zeggen: het kwam twee keer per dag op je bureau binnen in de vorm van enveloppen en pakketjes. Als de stapel te hoog werd, kreeg je simpel gezegd een assistent.

Vandaag de dag is post digitaal, we noemen het e-mail of social media clutter. Niemand weet hoe hoog de stapel is en niemand zal op idee komen om je een assistant toe te wijzen. Omdat de dertigplussers nog denken in fysieke objecten ervaren zij daarom een gevoel van information overload. De jeugd denkt per definitie digitaal, zij weten niet eens dat je een postzegel behoefde te likken. Ze denken dat je “klikken” bedoelde.

Mijn tweede boek is bijna klaar! Al in februari 2010 was ik er aan begonnen, maar door TEDxAmsterdam (onder meer) heb ik toen de eerste deadline niet gehaald. Daarom heb ik de afgelopen twee maanden als kluizenaar zitten werken en nu is het manuscript dan bijna naar de drukker. Graag deel ik met jou als weblog-lezer alvast de visie achter het boek.

Uitverkocht! (dat is dus de titel )
Er heeft zich de laatste twintig jaar een stille revolutie voltrokken. We zijn van een producteconomie naar een aandachtseconomie gegaan.

Het verbaast me dat je hier zo weinig over hoort. Iedereen lijkt druk bezig om zijn product zo goed en zo duurzaam mogelijk te produceren. Of om zijn dienst zo efficiënt mogelijk aan te kunnen bieden. Maar dat is niet waar het om gaat. Excelleren is een basisvereiste voor iedere onderneming.

Als je echter kijkt naar de macrotrends, zie je dat excelleren niet meer genoeg is. Fabrieken worden als gevolg van de globalisering elke dag elders nagebouwd voor de helft van de kosten. Kennis is als gevolg van de democratisering van iedereen. En als je kijkt naar de moderne consument: die heeft alles al. Die wil niets, hooguit een beetje meer tijd. Wat kunnen bedrijven nu nog doen om het verschil te maken? Het antwoord is ‘aandacht’.

Je producten zijn top, maar je verkoopsucces in de toekomst wordt bepaald door de hoeveelheid aandacht die het verdient.

Geen wonder dat bedrijven van de vorige eeuw het zo moeilijk hebben! Toen kon je aandacht nog kopen: per seconde of per millimeter. In de aandachtseconomie moet je het zien te verdienen. Aandacht kopen op internet bestaat ook nog wel. Dan heet het SPAM.

Als je kijkt naar de marketing goeroes van de laatste tien jaar dan hebben die voornamelijk gehamerd op manieren om aandacht te krijgen. Seth Godin heeft ons geleerd om Remarkable te zijn (Purple Cow). Oftewel, als iedereen zwart-wit is, moet jij paars worden. Als iedereen dan weer paars is, moet jij zwart-wit worden. Joseph Pine introduceerde de experience economie: alle producten zijn door iedereen te maken, toch is er maar één Disney World. En: iedereen kan koffie zetten, maar er is maar één Starbucks-gevoel.

In mijn boek geef ik vijf strategieën waarmee elk bedrijf weer ‘aandacht’ in zijn business model kan opnemen. Deze strategieën zijn verdeeld over vijf hoofdstukken: schaarste, waarde, delen, filteren en weggeven. Naast mijn theorieën beschrijf ik ook cases uit de praktijk en vul ik aan met interviews die ik afnam bij mensen die in mijn ogen reeds voorop lopen in de aandachtseconomie.

De verschuiving van producteconomie naar aandachtseconomie lijkt zo plots gekomen dat ook alle standaard business modellen en zogenaamde marketing wijsheden naar het rijk der fabelen verwezen kunnen worden.

Ik pleit ervoor om ‘aandacht’ niet te verstoppen in een paragraaf van je social media strategie, maar om het onderdeel te laten zijn van je businessmodel. Net als dat je in elk businessplan beschrijft hoeveel geld er in gaat en hoeveel het op zou moeten leveren, zou je moeten kunnen aangeven hoeveel aandacht en sociaal kapitaal je genereert. Aandacht is net als vertrouwen: je krijgt wat je weggeeft. Leiderschap is meer nodig dan ooit. Daarom doe ik in het laatste hoofdstuk een aantal suggesties hoe ‘aandacht’, ‘vertrouwen’ en ‘reputatie’ meer in de cultuur van de onderneming kunnen worden gebracht.

Wordt vervolgd!

Wetenschap wordt pas echt leuk als twee onderzoeken elkaar tegenspreken. Zo was er een tijdje geleden het onderzoek van bioloog Dr. Aric Sigman die claimt dat online vriendschappen (als op Facebook / Hyves) slecht zijn voor je gezondheid.

Meneer Sigman is nog een van de weinige wetenschappers die de “displacement”-hypothese aanhangt. Oftewel, dat online vrienden de plek in nemen van offline vrienden. Niets is minder waar. De meest recente onderzoeken laten zien dat online juist een stimulator” is voor offline vriendschappen.

Daarom was ik extra blij toen ik vanmorgen las dat Marjolijn Antheunis vandaag aan de UVA haar proefschrift presenteert waarin zij stelt dat online communicatie juist goed voor je is. Je houdt er namelijk meer vrienden aan over. Mensen vinden elkaar leuker als ze elkaar via internet leren kennen dan als ze elkaar offline leren kennen.

Dit komt onder andere doordat mensen online meer persoonlijke informatie onthullen en meer vragen stellen aan de gesprekspartner.daarbij is het volgens Anthuenis niet belangrijk of mensen elkaar kunnen zien (via een webcam).

Daaruit concludeert ze dat het bovenstaande effect niet stand komt doordat mensen anoniemer zijn.

In diverse interviews heb ik mijn verwondering uitgesproken over het begrip “aandacht”. Tijdens mijn maandje offline merkte ik na 3 weken dat ik mij daadwerkelijk beter kon concentreren en dat ik meer aandacht had voor de dingen die ik deed.

Zou dat “verbonden zijn” dan toch een soort sluimerstand van je hersenen zijn die continue energie slurpt? Dus dat wanneer je niet meer verbonden bent je meer energie hebt en daarmee meer aandacht voor de dingen die je doet? Interessante kwestie.

De andere vorm van aandacht die mijn maand december bepaalde, was de aandacht van lieve mensen die interesse toonden in mij of in het experiment. Het is me niet gelukt om iedereen persoonlijk te bedanken, maar ik heb veel brieven teruggeschreven en telefoongesprekken gevoerd.

Ook de pers was gul met zijn/haar aandacht. Dank daarvoor:

• Dutchcowboys aankondiging
• Marketingfacts eerste artikel
• Bizz.nl: een maand zonder internet
• Radio-interview op Radio 1 (BNN)
• The Next Web aankondiging
• Fredscapes aandacht van Fred